(...) Wiedza o ideologii daje się sprecyzować i uzupełnić za sprawą przyjęcia zasad psychologii interesu oraz nauki o ideach, którą wypracowało Oświecenie (nade wszystko Helwecjusz). Idee są zatem wyrazem interesu. „Idee panujące w danym czasie były zawsze ideami klasy panującej” – zauważa Marks w Przyczynku do krytyki ekonomii politycznej. W Ideologii niemieckiej pojawia się pojęcie ideologii jako systemu fałszywych idei, uwarunkowanych miejscem w społecznej i klasowej strukturze jej autorów. Ideologia jako element nadbudowy staje się usprawiedliwieniem rządów klasy panującej i jako taka ma wtórne znaczenie ze względu na zabiegi racjonalizacyjne, wynikające z układu sił społecznych i ekonomicznych w obrębie bazy. Ideologia danego człowieka jest funkcją przynależności do danej klasy. Co więcej, ideologie są świadomym zestawem fałszywych wyobrażeń, wytworzonych przez klasę dominującą w celu manipulowania i kontrolowania mas pracujących. Ideologia pozwala zatem klasie panującej rozciągać swoje rządy na długie okresy. Świadomość przybiera formy ideologiczne, kiedy ukierunkowuje się na poznanie w sferze oczekiwanych rezultatów procesu życia. (...)